Tientallen Tilburgers moeten kiezen tussen haast ondraaglijke pijn en de angst hun huis kwijt te raken door medicinale wiet

Jarenlang werden Tilburgers die zelf medicinale wiet telen en gebruiken beschermd tegen politie-invallen en woningsluitingen. Tot burgemeester Theo Weterings in 2022 besloot dat dat niet langer kon. Vijftig Tilburgers eisen nu alsnog bescherming tegen vervolging. ‘Mensen zijn panisch.’

„Sinds de afschaffing van het soepelere beleid zijn veel mensen gestopt met het kweken en gebruiken van eigen cannabis. Ze zijn panisch dat de politie binnenvalt en bij het aantreffen van meer dan 5 gram wiet de boel afsluit, en dat ze op straat komen te staan”, stelde advocaat Barbalique Peters bij de Raad van State.

Die rechters moeten komende weken bekijken of de nieuwe burgemeester Fleur Gräper van Tilburg alsnog moet ingaan op een verzoek van een grote groep Tilburgse medicinale cannabisgebruikers om dat soepele handhavingsbeleid van oud-burgemeester Peter Noordanus nieuw leven in te blazen.

Want de verbijstering en schrik onder ruim vijftig cannabisgebruikers met een doktersverklaring was enorm groot toen burgemeester Theo Weterings in 2022 het cannabisbeleid van zijn voorganger Noordanus terugdraaide. Dat beleid beschermde Tilburgers die zelf geteelde medicinale wiet gebruiken tegen politie-invallen en woningsluitingen.

Barbalique Peters: „Deze mensen kweken vaak zelf cannabis en houden grotere voorraden aan, alleen voor eigen gebruik. Soms tussen de 100 en 900 gram. Dat hebben sommigen nodig als buffer, omdat ze heel veel cannabis gebruiken om pijn te onderdrukken.”

Tussen 2016 en 2022 was er geen probleem als ze de medische verklaring lieten zien, stelde de advocaat vast. Peters: „Maar sinds 2022 is de willekeur toegenomen. De ene agent laat het erbij zitten, terwijl de ander zegt dat hij helemaal niets met medicinale cannabis heeft en vervolgens onverkort het Damoclesbeleid uitvoert.”

Woning kwijtraken

Het Damoclesbeleid houdt in dat de burgemeester iemands woning mag sluiten als de politie daar een handelshoeveelheid aan hard- of softdrugs aantreft (meer dan 5 gram softdrugs of meer dan 5 wietplanten, en meer dan 0,5 gram harddrugs). Alleen blijft het in de praktijk niet bij een sluiting van enkele maanden tot een jaar.

Als de woning van een woningcorporatie is, volgt meestal direct een opzegging van het huurcontract. De bewoners zijn dan hun woning kwijt en staan op straat of belanden in een tijdelijke opvang. Dat is funest voor deze kwetsbare groep mensen. Zij gebruiken cannabis op doktersadvies, vaak om ondraaglijke pijn te verlichten.

Peters: „Dat kunnen deze mensen niet hebben. Ze zitten door hun ziekte en maatschappelijke positie al aan de grond. De cannabis brengt verlichting, maar de angst om de woning te verliezen is veel groter. Velen zijn gestopt met cannabis en lijden nu veel meer pijn.”

De Tilburgers hopen dat de hoogste bestuursrechter de kersverse burgemeester Fleur Gräper gaat dwingen goed te kijken of het beschermingsbeleid van oud-burgemeester Noordanus niet op één of andere manier heringevoerd kan worden.

Noordanus voerde het beleid in 2016 in. Hij vond het onredelijk om deze kwetsbare groep Tilburgers, die met een doktersverklaring om medische redenen cannabis telen en gebruiken, in het drugs-handhavingsbeleid op één hoop te gooien met drugshandelaren, dealers en onverbeterlijke grootgebruikers.

Burgemeester teruggefloten?

De rechters van de Raad van State wilden weten waarom de burgemeester in 2022 terugkwam van het versoepelde handhavingsbeleid. Volgens de gemeentejurist had dat met het driehoeksoverleg tussen de burgemeester, de korpschef van politie en het Openbaar Ministerie (OM) te maken.

De politie en het OM wilden de handen vrij houden en geen soort van vrijbrief voor cannabisgebruik geven aan mensen met een medische verklaring. „Dus de burgemeester is teruggefloten in het driehoeksoverleg”, vroeg de rechter.

Zover wilde de Tilburgse gemeentejurist niet gaan, maar duidelijk was dat de zogenoemde driehoek de bescherming van medische gebruikers in Tilburg niet langer garandeerde. Volgens de jurist wordt er in de praktijk wel degelijk nog onderscheid gemaakt tussen medische gebruikers en anderen zonder doktersverklaring.

Hij moest wel erkennen dat sommige van de medische gebruikers naar de rechter zullen moeten stappen als er toch met een woningsluiting wordt gedreigd. Het is nu allemaal maatwerk, zei hij. De Raad van State doet binnen zes à twaalf weken uitspraak.